eNepal

सिन्डिकेट हट्दा नागरिकलाई के फाइदा के बेफाइदा ?

थोत्रा गाडीमा कोच्चिएर गन्तव्यमा पुग्नु सार्वजनिक यातायात चढ्ने यात्रुको साझा भोगाई हो । उभिन पनि सुविधासँग नपाइने, त्यसमाथि सहचालकको रुखो व्यवहार पनि सहनुपर्ने । मनलाग्दी भाडा उठाउने, जहाँ पायो त्यहिँ रोक्ने जस्ता वाक्कदिक्क लाग्दो अवस्था छ सार्वजनिक यातायात क्षेत्रमा ।

तर, सरकार कडा रुपमा प्रस्तुत भएपछि हायलकायल भएका सिण्डिकेटधारी यातायात व्यवसायी सहमत भएका छन् । यससँगै अब राहत पाउने यात्रुको आशा छ । काभ्रेको धुलिखेल बसपार्कमा भेटिएका रामगोपाल भुजेल अब थोत्रा बस चढ्नु नपर्ला कि भन्ने आशा पलाएको बताउनुहुन्छ ।

फाइदा

देशैभरका यातायातका संघ र समिति खारेज गरी तिनलाई कम्पनीमा लैजाने सरकारको निर्णयपछि सुधारका संकेत देखिन थालिसकेका छन् । सिण्डिकेट हटेपछि नयाँ लगानीकर्ता भित्रनेछन् । नयाँ लगानीकर्ताले सुविधा सम्पन्न गाडी चलाउनेछन् । यसअघि जस्तोसुकै गाडी भए पनि प्रतिस्पर्धी कम्पनी नहुँदा चुपचाप चढ्नुपर्ने बाध्यता थियो । तर अब त्यस्तो हुने छैन ।

प्रतिस्पर्धाका आधारमा भाडा पनि घट्नेछ । यसको पुष्टि नयाँ सुविधासम्पन्न गाडी चल्न थालेपछि धुलीखेल – काठमाडौं रुटमा भाडा घटेकोले नै भइसकेको छ । अरबौँ रुपैयाँको कारोबार गरे पनि राज्यलाई कर नतिर्दै आएका व्यवसायीले अब कर तिर्नुपर्नेछ ।

विरोध

सरकारसँग रुट इजाजत लिएर पनि सडकमा गाडी गुडाउन यातायात व्यवसायीसँग रुट किन्नुपर्ने अवस्था अब अन्त्य हुने भएको छ । सडक कब्जा गर्ने यातायात व्यवसायीको चाहना अब पूरा नहुने भएको छ । बस व्यवसायमा खुला प्रतिस्पर्धा लागू भएपछि सिन्डिकेट पक्षधर व्यवसायीले आन्दोलन गरिहेरे पनि सरकारी अडान, आम नागरिकको पनि सरकारलाई नै समर्थन भएपछि उनीहरुको केही जोर नचलेको हो ।

शुक्रबार सिण्डिकेट पक्षधरले गरेको यातायात बन्दमा कम्पनीमा दर्ता भई नयाँ प्रवेश गरेका साझा, महानगर, मयूर, अन्नपूर्णलगायत कम्पनीले गाडी चलाएर सेवा दिए । निजी सवारीधनी र मोटरसाइकल चालकले पनि लिफ्ट दिए । सामाजिक सञ्जालमा पनि सिन्डिकेटको चर्को विरोध भयो । नागरिकको भावना अनुसार नै सरकारले कदम चालेपछि अन्ततः यातायात व्यवसायी झुक्न बाध्य भएका छन् ।

असर

सिन्डिकेटकै कारण यात्रा असुरक्षित समेत छ । विकल्प नहुँदा जतिसुकै पुराना गाडी र सिकारु चालक भए पनि चढ्नुपर्ने बाध्यता छ । सिन्डिकेटकै कारण एउटा रुटमा चल्ने गाडी अर्को रुटमा जान पाउँदैनथे । व्यवसायीले एउटा बस किनेर कुनै रुटमा चलाउन चाहँदा सम्बन्धित समितिलाई लाखौ रुपैयाँ बुझाउनुपर्थ्याे । अनि मात्र रुट पाइन्थ्यो । आफ्नो अनुमनि बिना नयाँ गाडी गुडाउन खोजे तोडफोड समेत हुने गरेको थियो । संघ र समितिका आडमा हुने चालक/सहचालकको मनोमानी पनि उत्तिकै थियो ।

सडकमा यातायात व्यवसायीको एकलौटी राज चल्थ्यो । बेलाबेलामा सरकारले उनीहरुलाई अंकुश लगाउन खोजेपनि सरकार कठोर हुन नसक्दा व्यवसायी बलिया भए र नागरिक ठगिएको ठगियै भए । तर अहिले सिन्डिकेटको पक्षमा रहेका व्यवसायी एक्लिएका छन् । सार्वजनिक यातायातमा एकछत्र अधिकार जमाइरहेका र सरकारलाई समेत चुप लगाउन सफल भएका यातायात व्यवसायी सरकारका पछिल्ला कामबाट पछि हट्न बाध्य भएका छन् ।

कदम

सरकारले सिण्डिकेट माग्दै आन्दोलन गर्ने व्यवसायीलाई पक्राउ समेत गरेपछि उनीहरु सिण्डकेट नगर्ने कागज गरेर छुटेका छन् । रुट इजाजत नै रद्ध गर्दै समितिको सम्पत्ति छानविन र बैक खाता रोक्का गर्ने काम थालेपछि व्यवसायीको जोर चलेन ।

२०५० साल यता यातायातका सिण्डिकेटधारी व्यवसायीको एकोहोरो दवाव पहिलो पटक असफल भएको छ । गएको चैत १८ गते यातायात व्यवस्था विभागले यातायात व्यवस्था सम्वन्धी कार्यविधि निर्देशिका संशोधन गरेको छ । यो व्यवस्थाले देशैभरका कुनैपनि राजमार्गमा यातायात सञ्चालन गर्न चाहने कम्पनीले रुट इजाजत लिन सक्ने भएका छन् ।

अब देशभरका कुनैपनि सडकमा गाडी चलाउन चाहने कम्पनीले रुट इजाजत लिन सक्ने यातायात व्यवस्था विभागका महानिर्देशक रुपनारायण भट्टराईले बताउनुभयो । वैशाख ४ गते मन्त्रिपरिषद् निर्णयबाट जिल्ला प्रसासन कार्यालयमा दर्ता भएका समिति र संघ नविकरण नहुने भएका छन् । सरकारका पछिल्ला निर्णयले यात्रुलाई सास्ती दिएर सरकारलाई झुकाउँदै आएका यातायात व्यवसायीको मेरुदण्ड नै गलेको छ ।

Related posts

काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयरमा स्वतन्त्र उम्मेदवार वालेन्द्र साहको अग्रता कायमै

Manoj Poudyal

दिदीबहिनी समाज भिक्टोरीयाले यस बर्षको अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस बिशेष तरिकाले मनायो

Manoj Poudyal

विदेशबाट नेपाल आउने स्वदेशी तथा विदेशीसँग खोप कार्ड भए पीसीआर रिपोर्ट नचाहिने

Manoj Poudyal

अभिनेता पल शाह आफैं प्रहरीसमक्ष उपस्थित हुँदै

Manoj Poudyal

नायक पल शाहविरुद्ध नाबालिगमाथि यौनजन्य अपराध गरेको आरोपमा जाहेरी दर्ता

Manoj Poudyal

चर्चित लोकगायक तथा कलाकार जयनन्द लामाको निधन

Manoj Poudyal