eNepal

प्राचीनकालको युद्धकला देखाउने छलिया नृत्य: एक परिचय

प्राचीनकालमा ढाल तरवारले लडिने युद्धको प्रतीकका रूkपमा देखाइने प्रदेश ७ को छलिया नृत्य युवा पुस्ताबीच लोकप्रिय बनेको छ। चाडपर्व, विवाह, व्रतबन्ध, जात्रा तथा पर्वमा देखाइने नृत्य हाल विभिन्न साँस्कृतिक कार्यक्रममा देखाउन थालिएको छ।

प्राचीन सैनिकहरुको वेशभूषा धारण गरेका नर्तकहरुले दमाहा, नरसिंह र सहनाइको तालसँगै ढाल तरबारको करतव देखाई दर्शकलाई मन्त्रमुग्ध पार्ने गरेका छन्। प्राचीनकालमा युद्धमा सहभागी हुने सैनिकले छलकपट गरी युद्ध जित्ने कला नै पछि नृत्यका रूपमा देखाउन थालिएको संस्कृतिका जानकार टेकबहादुर हमालले बताए।

युद्ध जितेपछि राजमहलमा सैनिकहरुको हौसला बढाउन वीरताको वर्णन गरी देखाइने नृत्य विस्तारै बाह्य समाजका लागि खुला गरिएको उनले बताए।तर व्यावसायिक रूप लिएपछि यसको मौलिकता हराउँदै गएको छ’, उनले भने, ‘सांस्कृतिक धरोहरका रूपमा रहेको नृत्यलाई बचाउन आवश्यक छ।’

छलिया नृत्यमा युद्ध लड्दा देखाइने कलाबाजी, वाद्यवादनको समायोजन र परम्परागत वीरवीरा‌गनाहरुको जीवनीको जीवन्त वर्णन गरिन्छ। छलिया नृत्यमा परम्परागत पहिरनमा सजिएर दुई जनाले तरवारबाजी गर्ने, पाँच जनाले गीत गाउँदै वाद्यवादन बजाउने गर्छन्। छलिया नृत्य विशेष गरी दलित समुदायका औजी, दमाई लगायतले देखाउने गर्छन्। भारतको कुमाउँ–गढवाल लगायतका क्षेत्रमा समेत छलिया नृत्य लोकप्रिय रहेको छ।

तर ‘ब्याण्डबाजा’ र अत्याधुनिक ‘साउण्ड सिस्टम’लाई अँगालेका युवाहरुले समेत वैवाहिक समारोहमा अनिवार्य छलिया नृत्यको माग गर्न थालेको एक दशक देखि छलिया नृत्य देखाउँदै आएका वीरमान दमाइले बताए। ‘विवाहमा छलिया नृत्य देखाएवापत १० हजार देखि १५ हजार रुपैयाँ कमाउँदै आएका छौं,’ उनले भने। छलिया नृत्य देखाएर गतिलो कमाइ हुन थालेपछि दलित समुदाय पुरानै पेशामा फर्किन थालेका छन्।
साभारः थाहा खबर

Related posts

सुरु भयो धमाका २०७९ अष्ट्रेलिया टूर, सात शहरमा कार्यक्रम हुँदै

Manoj Poudyal

ग्रामपियन्स यात्रा सस्मरण- ग्रामपियन्स जंगलमा ॐकार ध्वनिको गुन्जन

Manoj Poudyal

काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयरमा स्वतन्त्र उम्मेदवार वालेन्द्र साहको अग्रता कायमै

Manoj Poudyal

दिदीबहिनी समाज भिक्टोरीयाले यस बर्षको अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस बिशेष तरिकाले मनायो

Manoj Poudyal

विदेशबाट नेपाल आउने स्वदेशी तथा विदेशीसँग खोप कार्ड भए पीसीआर रिपोर्ट नचाहिने

Manoj Poudyal

अभिनेता पल शाह आफैं प्रहरीसमक्ष उपस्थित हुँदै

Manoj Poudyal